Rynek maszyn rolniczych

W minionych latach zaobserwowano znaczną poprawę stanu technicznego  polskiego rolnictwa czego największym wyrazem  była dynamiczna wymiana parku maszynowego przez polskich rolników. Odnotowane, bardzo pozytywne tendencje, wynikają w dużej mierze z przystąpienia Polski do Unii Europejskiej co stworzyło liczne możliwości pozyskiwania środków na inwestycję w tym sektorze gospodarki.

Celem współczesnej polityki rolnej większości państw gospodarek rynkowych jest koncentracja i specjalizacja rolnictwa oraz przyspieszanie postępu technologicznego i agrotechnicznego, który zapewniać ma efektywność tego działu gospodarki. Skuteczna realizacja tych założeń jest ściśle powiązana z sytuacją na rynku maszyn rolniczych. Rynek maszyn rolniczych jest jednym z ważniejszych części w systemie agrobiznesu. Jego rola polega na zaopatrywaniu w środki techniczne przeznaczone do mechanizacji procesów technologicznych związanych z produkcją żywności oraz wytwarzaniem niektórych surowców dla przemysłów: włókienniczego, chemicznego i innych, a także biomasy do celów energetycznych.

W rynku maszyn rolniczych uczestniczą:

  • producenci ciągników, maszyn, narzędzi i urządzeń stosowanych w produkcji roślinnej, zwierzęcej, przechowalnictwie i obróbce produktów rolniczych oraz części wymiennych do tych środków,
  • dystrybutorzy sprzętu rolniczego i odpowiednich do niego części wymiennych,
  • przedsiębiorcy świadczący usługi mechanizacyjne i transportowe na rzecz gospodarstw rolnych,
  • nabywcy, którymi są rolnicy,

Zdaniem ekspertów Czynnikami, które warunkują popyt na środki mechanizacji rolnictwa są zmiany w technologiach produkcji, postępująca koncentracja i specjalizacja produkcji w rozwojowych gospodarstwach rolniczych, następnie ilościowy i jakościowy stan wyposażenia w sprzęt rolniczy, a także relacje cen i związana z tym koniunktura w rolnictwie.

Sytuacja na rynku maszyn rolniczych ma zatem, znaczący wpływ na tempo postępu technologicznego w rolnictwie i rozwój całego agrobiznesu. Stan opisywanej branży zależny jest od koniunktury w rolnictwie, zdolności produkcyjnych i poziomu technologicznego w przemyśle maszyn rolniczych, organizacji handlu, a także od cen środków mechanizacji i ich relacji do cen skupu produktów rolniczych.

Analitycy CEMA Polska Izba Gospodarcza Maszyn i Urządzeń Rolniczych szacują, że w  2015 roku wystąpił  około 5-10 proc. spadek sprzedaży maszyn rolniczych w porównaniu do roku 2014. Główne przyczyny takiego stanu rzeczy upatruje się w:

  • fazie cyklu ekonomicznego: obecny trend spadkowy można częściowo wytłumaczyć i musi być postrzegany w kontekście niedawnego boomu w sprzedaży maszyn rolniczych w latach 2011 i 2013.
  • niższych cenach surowców dla zbóż i mleka i tym samych zmniejszone przychody rolników , co ogranicza nastroje inwestycyjne i ich siłę nabywczą w kontekście zakupu dla nowych urządzeń
  • zmianie zasad przyznawania dotacji UE w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (WPR), wprowadzone w 2015 roku.

W opinii ekspertów DCF Dotacje – Consulting – Finanse obecna sytuacja na rynku maszyn rolniczych jest stanem przejściowym pomiędzy „starą” (2007-2013) a „nową” (2014-2020) perspektywą budżetową UE. Tymczasowe obniżenie popytu na maszyny rolnicze wynika z jednej strony ze swoistego nasycenia rynku wynikającego ze wzmożonych inwestycji wspomaganych środkami finansowymi minionej perspektywy finansowej UE, a z drugiej, z okresowego braku nowych, aktywnych programów wspierających modernizację gospodarstw rolnych perspektywy na lata 2014-2020. Według prognoz analityków po roku 2015, opisywana branża powróci na ścieżkę wzrostową, co wynikać będzie w znacznym stopniu z uruchomienia dużej liczby regionalnych i krajowych programów, w ramach których podmioty i gospodarstwa rolne będą mogły uzyskać dofinansowanie na rozwój swojej działalności.

Programami, w ramach których podmioty opisywanej branży mogą pozyskać dotacje są m.in.:

  • Program Operacyjny Inteligentny Rozwój
  • Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko
  • Program Rozwoju Obszarów Wiejskich czy
  • programy regionalne m. in. Wielkopolski Regionalny Program Operacyjny,

Opracowano na podstawie wiedzy i doświadczenia zespołu ekspertów DCF oraz: