Branża polskiego rynku książki systematycznie się kurczy, w ostatnich 5 latach spadek wartości tego rynku wyniósł blisko 16%, a eksperci przewidują dalsze spadki. Oprócz czynników ekonomiczno – prawnych istotny wpływ na taki stan rzeczy mają nawyki polskiego społeczeństwa - aż 58% ankietowanych deklaruje, że nie przeczytała ani jednej książki w 2014 roku.
W Polsce w 2014 roku w bazie ISBN, prowadzonej przez Bibliotekę Narodową, zarejestrowanych było ponad 40500 podmiotów wydawniczych, jednak aktywnych wydawnictw czyli takich, które wydają kilka książek w ciągu roku) działa nie więcej niż 2000 do 2 500. Opisywany rynek charakteryzuje się bardzo dużą koncentracją - udział 300 największych wydawnictw branży wynosi prawie 98%. Około 600-700 firm wydaje w ciągu roku więcej niż 10 książek, a ponad 300 osiągnęło w 2014 roku ponad 1 mln zł obrotu. Pozostali zarejestrowani wydawcy nie uczestniczą aktywnie w rynku wydawniczym i wydają co najwyżej kilka książek rocznie. Liczba zatrudnionych w wydawnictwach w 2014 roku wynosiła 5 260 osób i była o 4,5% niższa niż w roku poprzednim, kiedy wynosiła 5 480 osób.
Wartość rynku książki w Polsce w 2014 roku wyniosła 2,48 mld zł po cenach, po jakich wydawcy sprzedają książki dystrybutorom. W porównaniu z 2013 rokiem, w którym wartość rynku wyniosła 2,67 mld zł, zanotowano spadek o 7,5%. Zdaniem ekspertów, prognozy na kolejne lata przewidują dalsze znaczne spadki dochodów i zwiększenie konkurencji pomiędzy wydawcami. Do głównych przyczyn takiego stanu rzeczy zalicza się wprowadzenie podatku VAT od 2011 roku, relatywny spadek znaczenia sprzedaży stacjonarnej na rzecz internetowej, czy też zmiany w zasadach obrotu i funkcjonowania podręczników szkolnych wprowadzone przez Ministerstwo Edukacji Narodowej.
Największy udział według typów książek w przychodach ze sprzedaży generowały książki szkolne oraz naukowe i fachowe, które odpowiadały za blisko 70% wartości rynku. Dalsze miejsca w tej klasyfikacji zajęła literatura piękna (12,3%) oraz literatura dziecięca (7,3%). Udział pozostałych typów książek nie przekraczał 5%. Średnia cena książki w roku 2014 wyniosła 41,5 zł a jeszcze w roku 2010 była na poziomie 34,3 zł, co oznaczało wzrost średniej ceny książki w przytoczonych latach o 21%.
Wśród wydawnictw zdecydowanie dominują wydawnictwa duże o rocznym przychodzie przekraczającym 4 mln euro, których jest 35, a ich przychody odpowiadają za 75% wartości opisywanego rynku. Średnie wydawnictwa, których roczny przychód zawiera się w przedziale 200 tys. euro – 4 mln euro, których jest ok. 250 odpowiadają za 22,5 % wartości rynku. Pozostałą część rynku dopełniają wydawnictwa małe oraz nieaktywne, które łącznie stanowią ok 2,5% wartości rynku. W 2014 roku udział w rynku pięciu największych wydawców (Nowa Era, WSiP, Wolters Kluwer Polska, Pearson Central Europe, Grupa Edukacyjna) wynosił 37%, w roku poprzednim – 34,9%.
Poniżej przedstawiono pięć największych wydawnictw oraz przychody osiągnięte w 2014 roku.
- NOWA ERA 261,4 mln zł,
- WYDAWNICTWA SZKOLNE I PEDAGOGICZNE 243,8 mln zł,
- WOLTERS KLUWER POLSKA wolterskluwer.pl 195,4 mln zł,
- PEARSON CENTRAL EUROPE pearson.pl 134,6 mln zł,
- GRUPA EDUKACYJNA grupaedukacyjna.pl 94,5 mln zł.
Najważniejszym sposobem dystrybucji książek były księgarnie oraz Internet, które odpowiadały kolejno za 35% oraz 36% sprzedawanych książek. Dalsze w kolejności były supermarkety (15%) oraz kioski z prasą 9%, najmniejsze znaczenie stanowiły kluby i wysyłka oraz akwizycja, które odpowiadały łącznie za 5% dystrybuowanych książek.
Opracowano na podstawie wiedzy i doświadczenia zespołu ekspertów DCF oraz:
http://www.instytutksiazki.pl/upload/Files/polish_book_market_2015_PL_popr.pdf
http://www.pik.org.pl/upload/files/Raport%20PIK%207-11-2013%20final-final.pdf
http://www.instytutksiazki.pl/upload/Files/RYNEK_KSIKI_2014.pdf