Polski rynek książek

Branża polskiego rynku książki systematycznie się kurczy, w ostatnich 5 latach spadek wartości tego rynku wyniósł blisko 16%, a eksperci przewidują dalsze spadki. Oprócz czynników ekonomiczno – prawnych istotny wpływ na taki stan rzeczy mają nawyki polskiego społeczeństwa – aż 58% ankietowanych deklaruje, że nie przeczytała ani jednej książki w 2014 roku.

W Polsce w 2014 roku w bazie ISBN, prowadzonej przez Bibliotekę Narodową, zarejestrowanych było ponad 40500 podmiotów wydawniczych, jednak aktywnych wydawnictw czyli takich, które wydają kilka książek w ciągu roku) działa nie więcej niż 2000 do 2 500. Opisywany rynek charakteryzuje się bardzo dużą koncentracją – udział 300 największych wydawnictw branży wynosi prawie 98%. Około 600-700 firm wydaje w ciągu roku więcej niż 10 książek, a ponad 300 osiągnęło w 2014 roku ponad 1 mln zł obrotu. Pozostali zarejestrowani wydawcy nie uczestniczą aktywnie w rynku wydawniczym i wydają co najwyżej kilka książek rocznie. Liczba zatrudnionych w wydawnictwach w 2014 roku wynosiła 5 260 osób i była o 4,5% niższa niż w roku poprzednim, kiedy wynosiła 5 480 osób.

Wartość rynku książki w Polsce w 2014 roku wyniosła 2,48 mld zł po cenach, po jakich wydawcy sprzedają książki dystrybutorom. W porównaniu z 2013 rokiem, w którym wartość rynku wyniosła 2,67 mld zł, zanotowano spadek o 7,5%. Zdaniem ekspertów, prognozy na kolejne lata przewidują dalsze znaczne spadki dochodów i zwiększenie konkurencji pomiędzy wydawcami. Do głównych przyczyn takiego stanu rzeczy zalicza się wprowadzenie podatku VAT od 2011 roku, relatywny spadek znaczenia sprzedaży stacjonarnej na rzecz internetowej, czy też zmiany w zasadach obrotu i funkcjonowania podręczników szkolnych wprowadzone przez Ministerstwo Edukacji Narodowej.

Największy udział według typów książek w przychodach ze sprzedaży generowały książki szkolne oraz naukowe i fachowe, które odpowiadały za blisko 70% wartości rynku. Dalsze miejsca w tej klasyfikacji zajęła literatura piękna (12,3%) oraz literatura dziecięca (7,3%). Udział pozostałych typów książek nie przekraczał 5%.  Średnia cena książki w roku 2014 wyniosła 41,5 zł a jeszcze w roku 2010 była na poziomie 34,3 zł, co oznaczało wzrost średniej ceny książki w przytoczonych latach o 21%.

Wśród wydawnictw zdecydowanie dominują wydawnictwa duże o rocznym przychodzie przekraczającym 4 mln euro, których jest 35, a ich przychody odpowiadają za 75% wartości opisywanego rynku. Średnie wydawnictwa, których roczny przychód zawiera się w przedziale 200 tys. euro – 4 mln euro, których jest ok. 250 odpowiadają za 22,5 % wartości rynku. Pozostałą część rynku dopełniają wydawnictwa małe oraz nieaktywne, które łącznie stanowią ok 2,5% wartości rynku. W 2014 roku udział w rynku pięciu największych wydawców (Nowa Era, WSiP, Wolters Kluwer Polska, Pearson Central Europe, Grupa Edukacyjna) wynosił 37%, w roku poprzednim – 34,9%.

Poniżej przedstawiono pięć największych wydawnictw oraz przychody osiągnięte w 2014 roku.

  1. NOWA ERA 261,4 mln zł,
  2. WYDAWNICTWA SZKOLNE I PEDAGOGICZNE 243,8 mln zł,
  3. WOLTERS KLUWER POLSKA wolterskluwer.pl 195,4 mln zł,
  4. PEARSON CENTRAL EUROPE pearson.pl 134,6 mln zł,
  5. GRUPA EDUKACYJNA grupaedukacyjna.pl 94,5 mln zł.

Najważniejszym sposobem dystrybucji książek były księgarnie oraz Internet, które odpowiadały kolejno za 35% oraz 36% sprzedawanych książek.  Dalsze w kolejności były supermarkety (15%) oraz kioski z prasą 9%, najmniejsze znaczenie stanowiły kluby i wysyłka oraz akwizycja, które odpowiadały łącznie za 5% dystrybuowanych książek.

Opracowano na podstawie wiedzy i doświadczenia zespołu ekspertów DCF oraz:

http://www.instytutksiazki.pl/upload/Files/polish_book_market_2015_PL_popr.pdf

http://rynek-ksiazki.pl/sklep/lukasz-golebiewski–pawel-waszczyk-rynek-ksiazki-w-polsce-2014–wydawnictwa—60_355.html

http://www.pik.org.pl/upload/files/Raport%20PIK%207-11-2013%20final-final.pdf

http://www.instytutksiazki.pl/upload/Files/RYNEK_KSIKI_2014.pdf